Buren Vertellen met Alice Roegholt

Alice Roegholt, aanstichter en directeur van museum het Schip, de parel van architect Michiel de Klerk, leidde enkele jaren geleden in de plenzende regen een gezelschap Russische gasten rond het iconische gebouw in de Spaardammerbuurt. Eén van hen kijkt omhoog en roept uit Van Loghem!  Van Loghem denkt Alice, wie is Van Loghem. Snel komt ze erachter dat het een Haarlemse architect is verwant is aan de Amsterdamse School. Alice neemt ons in deze aflevering van Buren Vertellen mee naar honderd jaar geleden, naar Rusland. Want van Loghem bouwde niet alleen in Nederland, en vooral Haarlem, maar net als veel idealistische geestverwanten in de jaren twintig vertrok hij naar Rusland om het land na de revolutie te helpen opbouwen. En nog wel diep in Siberië in een heel nieuwe stad die gebouwd werd voor de kolenwinning. Alice kreeg een uitnodiging van een comité uit dit Keremovo om een tentoonstelling te maken over deze Johannes van Loghem. Ze reisde erheen, 3500 kilometer voorbij Moskou, en ontdekte dat de arbeidershuizen van Van Loghem er inderdaad nog stonden, en daar herkende zij op haar beurt in de “ladderkozijnen”, de kozijnen met een veel horizontale roeden, het handschrift van de Amsterdamse School-architecten. Net als bij haar Russische bezoekster viel bij Alice een puzzelstukje op zijn plaats.

Zij toonde ons de beelden van de staat van de woningen nu. Van Loghem had typische rijtjeswoningen gebouwen, wel met elementen overgenomen uit de lokale bouw, maar sloot niet aan bij de lokale bouwtradities. Rijtjeswoningen waren en zijn ongebruikelijk. Dat leidde ertoe dat de woningen niet erg gewild waren en dat met name de sociaal zwakkeren er hun onderdak vinden. En door goedkope aanbouwen soms de hele gevel van Van Loghem aan het zicht onttrekken. Gezichtsbepalend in het wijkje is de school. Die zou opgeknapt moeten worden, maar Alice zakt de moed geregeld in de schoenen bij de enorm stroperige bureaucratie in Rusland. Niemand durft een beslissing te nemen. Van de revolutionaire geest van honderd jaar geleden, zo oud is Keremovo dit jaar, is niets meer over. Maar de stad die is uitgegroeid tot 450.000 inwoners is trots op zijn oudste gebouwen en wil ze weer herstellen in oorspronkelijke staat.

Om Van Loghem goed in zijn tijd te plaatsen raadt Alice het boek Vermoorde Droom aan van Hans Olink aan. Hij spitte de geschiedenis van deze Ruslandgangers uit. Van Loghem vertrok vrij snel weer, maar van de Nederlanders die bleven zijn velen in de kampen van Stalin opgekomen.

Kerkbanken naar buiten

Het is deze week de week-tegen-eenzaamheid. Mede daarmee deden wij afgelopen zondag samen met de Nassaukerk mee met het Bankjescollectief. De kerkbanken werden na de kerkdienst op de stoep voor de Nassaukerk gezet. En iedereen was welkom voor koffie.

Het was een heerlijke middag. De zon scheen, er was koffie en appeltaart en Cato zong en speelde op haar trekharmonica. Ook was er gelegenheid om op een duo fiets van ABC Alliantie een rondje om de kerk te fietsen.

In memoriam: Reza Hedayatollah

Op 6 september is Reza Hedayatollah overleden, buurtgenoot met een groot hart en zo’n 40 jaar vrijwilliger in talloze projecten van Kerk & Buurt. In april kreeg hij daar nog een lintje voor opgespeld door burgemeester Eberhard van der Laan. Reza was daar o zo trots op. Onderstaande foto was hem dierbaar, omdat er over en weer respect uit bleek. Hij was toen al ernstig ziek, maar door zijn levenslust, zijn hartelijkheid en aandacht voor mensen was daar lang niet veel van te merken. Ja, hij werd wat magertjes.

Reza was een Iraanse danser, die de hele wereld had rondgetrokken met een dansgezelschap en tijdens het regime van Ayatollah Khomeini asiel kreeg en in onze buurt kwam wonen. Hij was bij de opzet van bijna alle projecten in Kerk & Buurt betrokken: de eettafel Filah, de kringloopwinkel, de inloop en er was zelfs een kledingproject onder zijn eigen naam. De laatste jaren was hij het gezicht van Filah waar hij iedere bezoeker welkom heette.

Toen hij zo ernstig ziek werd, bleek hij toch een taaie te zijn. Hij nam regelmatig vrijaf van het hospice om zijn zus en andere familieleden, die uit Iran waren overgekomen vanwege zijn lintje en naderend einde, te vergezellen bij uitjes in Amsterdam. Reza was een autonoom persoon, die er was voor anderen. Toen het zo slecht met hem ging had hij er moeite mee om zijn omgeving te belasten met zijn ziekte. Het was mooi om te zien hoe zijn familie en de mensen van Kerk & Buurt er ook voor hem konden zijn en wat dat voor iedereen betekende.

Jaap Buning

Zomerconcert Ricciotti

Ricciotti was er weer. Wat een feestelijke afsluiting van het seizoen.
Duidelijk was op donderdag 27 juli om 9.30 uur, dat er iets te gebeuren stond op de Wittenkade, tegenover de Nassaukerk, de kringloopwinkel en het inloophuis De Schakel. Op de trottoirs zag je kleurig gedekte tafels. Er aan zaten dames, heren en kinderen, die een pannenkoek kregen opgediend door ijverige obers, voorzien van hoofddoeken en stropdassen met een Schots ruitjesmotief.
Klik op de foto’s voor een vergroting.


Bezorgd werd zo nu en dan naar de bewolkte lucht gekeken. Het zou toch niet… En dan weer werd de straat afgetuurd… waar blijven ze toch?
Als één van de eerste slachtoffers van de afsluiting van de A 10 Zuid, kwam de grote logge bus een kwartiertje te laat de Wittenkade indraaien. Tot enthousiasme van de alsmaar toestromende mensen.
Slechts enkele minuten later hadden zo’n 40 jongelui de bus verlaten, waren uit allerlei hoeken en gaten muziekinstrumenten te voorschijn getoverd en stond een volledig symfonieorkest opgesteld.  Ze waren er weer!

Op haar tournee langs openluchttheaters, weeshuizen, gevangenissen en sociale instellingen, deed Ricciotto gelukkig ook dit jaar weer het Westerpark aan.

De jonge dirigent in spijkerbroek sprak een opgewekt woord over wat het publiek te wachten stond.

De nieuwe voorzitter van Kerk & Buurt Westerpark, de organisatie die Ricciotti had uitgenodigd, heette iedereen en vooral het ensemble welkom en daar klonken de eerste noten van een geweldige ouverture.
Deze keer stond hun programma vooral in het teken van Schotse muziek. Op hun website  beloven ze Keltische melodieën, traditionele Schotse ritmes en harmonieën, de fiddle en zelfs een incidentele doedelzak. En inderdaad, we kregen dit allemaal te horen. En daarbij een fantastische Schotse tenor, Jamie Munn, die zich al zingend tussen het publiek begaf of opeens verscheen op een muur of op de trap van de kerk.

Geestig was het intermezzo, waarin een jarige 50-er uitgenodigd werd tot een gast-optreden als dirigente.
Een klein uur duurde hun optreden, met daarin een korte pauze, waarin ook de orkestleden zich te goed deden aan  koffie of thee en aan één van de driehonderd pannenkoeken die gratis werden rondgedeeld. Daarna volgde weer een prachtige mengeling van klassieke en moderne, vrolijke en melancholieke muziek. Als afscheidsgroet hieven de muzikanten onder luid geroep hun instrumenten een aantal keren hoog boven hun hoofden.
Iedereen werd vrolijk van dit optreden maar ook maakten de klanken diep gevoelde emoties los.


En al die tijd bleef het droog, zelfs scheen de zon nog even, maar dat was geheel de verdienste van dit enthousiaste orkest met talentrijke, klassiek geschoolde musici.

Roel Knol

Een koninklijke onderscheiding voor Reza

De dag voor Koningsdag kreeg Reza een lintje. Hij is nu lid van de Orde van Oranje Nassau. Misschien heeft u het in het NOS Journaal gezien. In café Nassau ontmoet ik hem voor een interview. Reza kwam 40 jaar geleden uit Iran, hij kreeg asiel en is vanaf die tijd betrokken geweest bij bijna alle projecten van Kerk & Buurt. De laatste jaren is hij ook actief bij het inloophuis van de Volksbond op de Haarlemmerstraat.

Reza heeft een uur uitgetrokken voor dit interview. Tijd is kostbaar voor hem. Hij voelt zich wankel, zit onder de medicijnen, omdat hij ernstig ziek is, maar hij hoopt wel vrolijk op de foto te staan. Het is een genoegen om met hem te praten. Je voelt je bij hem thuis. Hij kijkt je net zo aan als hij de bezoekers van Filah verwelkomt. Filah, het Iraanse woord voor welbevinden, is het eetproject waar dak- en thuislozen, oudere buurtbewoners, of mensen die geen zin, tijd of mogelijkheid hebben om zelf te koken drie maal per week kunnen eten en waar de koks uit alle hoeken van Nederland en Amsterdam koken.

Reza vertelt graag over wat hem bezielt en wat hij heeft meegemaakt. Als 10 jarige verloor hij zijn vader, die zomaar wegviel door een hartaanval. Reza’s jeugd was daarom niet makkelijk. Gelukkig had hij een hobby, gymnastiek. Dat redde hem, want  een Russisch Iraanse vrouw ontdekte hem, leidde hem op tot danser en zo trok hij met een gezelschap eerst Iran en later de wereld door.

Toen de Sjah weggestuurd was in de revolutie van Khomeini, verbleef hij in Nederland. Hij kreeg met enige moeite asiel en begon met een groep mensen van allerlei nationaliteiten een internationale eetgroep, eerst bij mensen thuis, later in de Van der Hoopstraat. Hij werd chauffeur bij het meubelproject voor vluchtelingen, later de kringloopwinkel onder de Nassaukerk. Hij was gastheer in de Schakel waar een ontbijt voor dak- en thuislozen werd opgezet. Hij zette een project op voor tweedehands kleding. “Ik had idealen, had veel tijd, en was energiek” vertelt Reza. Reza is blij met de koninklijke onderscheiding en trots, vooral voor zijn zoon en dochter die een goede opleiding hebben gevolgd en nu in Dublin en Amerika werken.

Heb je intussen alles kunnen vertellen wat je wilde vertellen? vraag ik. Reza denkt even na en zegt: “Nou ja, ik hou van deze buurt, ik hou van jullie.”

Dat is wederzijds.

Jaap Buning

Het mirakel van de Schakel

We hebben er vijfendertig jaar op moeten wachten, maar zaterdag 22 april in de Nassaukerk, was het zover. Het eerste echte Kerk & Buurthuwelijk. Lisette Admiraal en Vitalii Nikitchenko zijn getrouwd.

Vitalii kwam in 2002 bij Kerk & Buurt, eerst in de Kringloopwinkel en vervolgens, tot halverwege 2016, als gastheer in de Schakel. Lisette was vrijwilliger in de Schakel. Daar hebben ze elkaar leren kennen, maar pas bij het Midzomernachtfestival (hoe toepasselijk!) in 2015 sloeg de vonk over.
Inmiddels wonen ze in Zuid Oost. Lisette werkt in het onderwijs en Vitalii in een grote bakkerij.
We wensen hen een lang en gelukkig leven.

Foto’s Patricia van der Does

Verkiezingsdebat in de Nassaukerk

Dinsdag 7 maart was er een verkiezingsdebat, georganiseerd door Kerk & Buurt en het Amsterdamse Straatpastoraat speciaal voor de bezoekers van deze twee instellingen.

Zes politici waren aanwezig: Don Ceder van de ChristenUnie, Vera Bergkamp van D66, Simion Blom van GroenLinks, Sadet Karabulut van de SP, Maarten Poorter van de PvdA en Rogier Havelaar van het CDA. De vertegenwoordiger van de Partij voor de dieren was ziek. Dat was jammer want uit een peiling onder dak-  en thuislozen bleek deze partij het hoogste te scoren. GroenLinks was een goede tweede gevolgd door de SP, PvdA, Jezus leeft, en nog wat partijen. De PVV scoorde opvallend laag.

Mooie uitspraken waren te horen van de dames en heren politici:

“Dakloosheid is de meest extreme vorm van uitsluiting” (Simion),

“Ik geloof in onze kracht, jullie zijn nodig om samen te vechten voor een solidaire samenleving” (Sadet)

“Meer sociale huurwoningen” (Maarten)

“Goed dat we met elkaar in gesprek zijn” (Rogier)

“Niet iedereen past in een hokje, wel verdient iedereen een kans” (Vera)

“Armoede is een miljardenindustrie, helaas” (Don)

Maar het publiek, er waren veel  bezoekers van Kerk & Buurt en het straatpastoraat aanwezig, nam niet zomaar genoegen met mooie praatjes. Er ontstond een levendige en soms rumoerige discussie, die de politici monter aangingen.

Luc Tanja legde een aantal stellingen voor waarover werd gedebatteerd: onder andere over wonen en het legaliseren van weed. De bezoekers hadden daar duidelijk ook meningen over (“ik slaap liever buiten”, “wil je dat jouw kinderen blowen?”). Daarna was er een simpele lunch waar iedereen persoonlijk met de politici kon doorpraten. Dat gebeurde geanimeerd.

Het was een succes en de volgende verkiezingen (voor de gemeenteraad in 2018) wordt er weer zo’n debat georganiseerd.